Elektronische boetedoening
Lelystadse gevangenen voorzien van RFID-tag
In Lelystad is het afgelopen jaar een elektronische gevangenis uit de grond gestampt. Jan Piek, voorheen directeur van deze gevangenis, heeft het nieuwe gebouw samen met twee anderen ontworpen, en is nu verantwoordelijk voor de invoering van het nieuwe Detentie Concept. Doel was een goedkopere gevangenis neer te zetten, zonder dat dat ten koste zou gaan van de veiligheid of het dagprogramma. Inmiddels zitten er zestig kortgestraften in het nieuwe gebouw.
Belangrijkste onderdeel in deze hele opzet is het polsbandje met RFID-tag dat de gevangenen dragen. Door de bewaarders wordt deze gebruikt om te kunnen zien waar een gevangene zich bevindt. Op dit moment worden daarvoor twee verschillende systemen parallel naast elkaar gebruikt. Het eerste maakt gebruik van een driehoeksmeting om de precieze locatie van elke gevangene te kunnen bepalen. Het andere doet alleen een zonemeting. Daarmee is niet te zien wie zich precies waar bevindt, maar wel dat er zes man in een bepaalde cel aanwezig zijn. In een later stadium zal voor een van de twee systemen gekozen worden.
Diensten
Voor de "boeven" is hun polsbandje de sleutel tot de "diensten" van de gevangenis. We hebben gekeken naar de contacten tussen bewaarder en gevangene
, zegt Piek. De dingen die we met behulp van ICT kunnen doen, hebben we ook allemaal willen doen.
Er zijn drie zaken die essentieel zijn voor alle gedetineerden in het hele land, en daarom ook in de wet zijn geregeld
, vervolgt Piek. Dat zijn telefoneren, winkelen - bijvoorbeeld het kopen van shag of sinaasappelsap - en de vraag: hoeveel geld heb ik nog?.
In de eerste release hebben we die drie zaken willen regelen. Normaal worden de kosten voor telefoneren op een lijstje geschreven. Daarna worden ze overgenomen op een verzamelstaat. We werken nu met een virtuele rekening courant. De telefoonkosten worden nu direct van het tegoed afgehaald.
Hetzelfde doen we met de winkellijsten. Nu kan een gevangene direct op het scherm bestellen en real-time zien hoeveel geld hij nog over heeft. De spullen worden in een doorzichtige plastic zak afgeleverd. Heeft hij deze eenmaal opengemaakt, dan is er geen mogelijkheid tot retourneren meer.
Al deze zaken verlopen via de gecombineerde terminal/televisiescherm/telefoontoestel dat elke gevangene aan zijn bed heeft. Activering en identificatie gebeuren met het polsbandje. Het programma stopt om vijf uur,
verduidelijkt Piek, dat is door de politiek zo besloten. Dan zitten de gedetineerden in hun cel. Het bellen gebeurt dus veelal 's avonds.
Wie een vergelijking wil trekken met de actiefilm Deadlock, waarin gevangenen in bedwang worden gehouden met een explosieve nekband, komt bedrogen uit. De polsband ontploft niet maar kan gewoon af en is buiten de gevangenis überhaupt niet te volgen. De gevangenen willen de RFID-tag helemaal niet saboteren,
zegt Piek, want dan kunnen ze ook geen gebruik meer maken van de diensten. In de Verenigde Staten worden vergelijkbare systemen gebruikt waarmee gekeken wordt waar iemand is, alleen ter controle. Hier hebben de gedetineerden er belang bij om hun polsband intact te houden.
Desondanks verwacht Piek dat de band op termijn wel in de wet zal worden opgenomen als iets waar gevangenen zich verplicht aan zullen moeten onderwerpen.